اندازه گیری آفلاتوکسین ها، آکراتوکسین A، زیرالنون، داکسی نیوالنول، و فومونایزن B1 و B2، پاتولین، آفلاتوکسین M1

اندازه گیری آفلاتوکسین ها، آکراتوکسین A، زیرالنون، داکسی نیوالنول، و فومونایزن B1 و B2، پاتولین، آفلاتوکسین M1

مایکوتوکسین‌ها ترکیبات سمی هستند که توسط برخی گونه‌های قارچی، به‌ویژه قارچ‌های جنس آسپرژیلوس، پنی‌سیلیوم و فوزاریوم، تولید می‌شوند. این ترکیبات می‌توانند در اثر رشد قارچ‌ها روی محصولات کشاورزی، مواد غذایی و خوراک دام ایجاد شوند و به دلیل اثرات نامطلوب بر سلامت انسان و حیوان، پایش و اندازه‌گیری آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. آنالیز مایکوتوکسین‌ها با هدف شناسایی و تعیین مقدار این ترکیبات در نمونه‌های مختلف انجام می‌شود و نقش مهمی در کنترل کیفیت، ارزیابی ایمنی و بررسی انطباق محصولات با استانداردهای مربوطه دارد.

از مهم‌ترین مایکوتوکسین‌های قابل اندازه‌گیری می‌توان به آفلاتوکسین‌ها (Aflatoxins)، اکراتوکسین A (Ochratoxin A)، زیرالنون (Zearalenone)، داکسی‌نیوالنول (Deoxynivalenol یا DON)، فومونیزین‌های B1 و B2 (Fumonisins B1 & B2)، پاتولین (Patulin) و آفلاتوکسین M1 (Aflatoxin M1) اشاره کرد. هر یک از این ترکیبات ممکن است در گروه‌های مشخصی از مواد غذایی یا خوراک دام حضور داشته باشند و بررسی آن‌ها به نوع محصول، شرایط نگهداری و احتمال آلودگی قارچی بستگی دارد.

آفلاتوکسین‌ها از مهم‌ترین مایکوتوکسین‌ها هستند که احتمال حضور آن‌ها در محصولاتی مانند غلات، مغزها، دانه‌های روغنی و برخی ادویه‌ها وجود دارد. آفلاتوکسین M1 نیز متابولیت آفلاتوکسین B1 است که می‌تواند در شیر و فرآورده‌های لبنی مشاهده شود. همچنین، اکراتوکسین A ممکن است در محصولاتی مانند غلات، قهوه و برخی خشکبار وجود داشته باشد. اندازه‌گیری این ترکیبات به ارزیابی آلودگی احتمالی محصولات و کنترل ریسک‌های مرتبط با مصرف آن‌ها کمک می‌کند.

زیرالنون، داکسی‌نیوالنول و فومونیزین‌های B1 و B2 عمدتاً با آلودگی قارچی محصولات کشاورزی، به‌ویژه غلات و فرآورده‌های حاصل از آن‌ها، مرتبط هستند. این ترکیبات می‌توانند در اثر آلودگی پیش یا پس از برداشت محصول ایجاد شوند و حضور آن‌ها در مواد اولیه یا خوراک دام از نظر ایمنی و کیفیت اهمیت دارد. از سوی دیگر، پاتولین بیشتر در ارتباط با میوه‌ها و فرآورده‌های میوه‌ای، به‌ویژه محصولات سیب و آب سیب، مورد توجه قرار می‌گیرد. انتخاب مایکوتوکسین‌های هدف برای هر نمونه باید بر اساس ماهیت محصول و الزامات کنترل کیفیت انجام شود.

اندازه‌گیری مایکوتوکسین‌ها با استفاده از روش‌های تحلیلی مناسب و متناسب با نوع نمونه انجام می‌شود. روش‌هایی مانند کروماتوگرافی مایع با آشکارساز طیف‌سنجی جرمی پشت‌سرهم (LC-MS/MS) و کروماتوگرافی مایع با آشکارساز فلورسانس (HPLC-FLD) در آنالیز برخی از این ترکیبات کاربرد دارند. انتخاب روش به نوع مایکوتوکسین، ماتریس نمونه، حد تشخیص مورد نیاز و الزامات روش آزمون بستگی دارد. آماده‌سازی صحیح نمونه و استفاده از روش معتبر، در دستیابی به نتایج قابل اعتماد اهمیت زیادی دارد.

مرکز آنالیز شیمیایی مهامکس با ارائه خدمات تخصصی اندازه‌گیری مایکوتوکسین‌ها، می‌تواند به تولیدکنندگان، واحدهای کنترل کیفیت، صنایع غذایی و خوراک دام و مراکز پژوهشی در ارزیابی آلودگی احتمالی نمونه‌ها کمک کند. برای ثبت درخواست این آنالیز، لازم است نوع نمونه، مانند غلات، خشکبار، شیر، فرآورده‌های لبنی، آبمیوه یا خوراک دام، و مایکوتوکسین‌های مورد نظر مشخص شود تا روش مناسب و شرایط انجام آزمون تعیین گردد. نتایج این بررسی می‌تواند مبنایی برای کنترل کیفیت، ارزیابی ایمنی محصول و بررسی انطباق با حدود مجاز تعیین‌شده در استانداردهای مربوطه باشد.