اندازه گیری مواد موثره در محصولات دارویی و خوراکی

اندازه گیری مواد موثره در محصولات دارویی و خوراکی

اندازه‌گیری مواد مؤثره در محصولات دارویی و خوراکی یکی از اساسی‌ترین مراحل کنترل کیفیت و تضمین ایمنی مصرف‌کنندگان است. در صنایع داروسازی، تعیین دقیق مقدار ماده فعال (API) در هر بچ تولیدی، تضمین می‌کند که محصول نهایی دارای اثربخشی درمانی مورد انتظار بوده و با استانداردهای فارماکوپه مطابقت دارد. در صنایع غذایی نیز سنجش ترکیبات فعال مانند ویتامین‌ها، مواد معدنی، آنتی‌اکسیدان‌ها، نگهدارنده‌ها و افزودنی‌ها نقش مهمی در اطمینان از صحت برچسب‌گذاری و سلامت محصول ایفا می‌کند. این فرآیند نه‌تنها یک الزام قانونی، بلکه بخشی از مسئولیت حرفه‌ای تولیدکنندگان در قبال مصرف‌کنندگان است.

برای اندازه‌گیری مواد مؤثره از روش‌های آنالیتیکی پیشرفته و معتبر استفاده می‌شود. تکنیک‌هایی مانند کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC)، کروماتوگرافی گازی (GC)، طیف‌سنجی جذب اتمی (AAS)، طیف‌سنجی فرابنفش–مرئی (UV-Vis) و کروماتوگرافی مایع متصل به طیف‌سنج جرمی (LC-MS/MS) از متداول‌ترین روش‌ها در این حوزه هستند. انتخاب روش مناسب بر اساس ماهیت ترکیب، ماتریس نمونه، محدوده اندازه‌گیری مورد نیاز و الزامات استاندارد انجام می‌شود. تمامی روش‌ها بر اساس دستورالعمل‌های بین‌المللی اعتبارسنجی شده و پارامترهایی مانند دقت، صحت، تکرارپذیری، حد تشخیص (LOD) و حد تعیین مقدار (LOQ) در آن‌ها بررسی می‌گردد.

در محصولات دارویی، اندازه‌گیری مواد مؤثره علاوه بر کنترل کیفیت نهایی، در مطالعات پایداری نیز کاربرد دارد. بررسی تغییرات مقدار ماده فعال در شرایط مختلف دمایی و رطوبتی، اطلاعات ارزشمندی درباره عمر مفید (Shelf Life) محصول ارائه می‌دهد. همچنین در فرآورده‌های ترکیبی، سنجش همزمان چند ماده مؤثره نیازمند روش‌های تفکیک‌پذیر و دقیق است تا از تداخل آنالیتی جلوگیری شود. پایش ناخالصی‌ها و محصولات تخریب نیز بخش مهمی از این فرآیند محسوب می‌شود.

در حوزه محصولات خوراکی و مکمل‌های تغذیه‌ای، اندازه‌گیری مواد مؤثره به‌منظور انطباق با استانداردهای ملی و بین‌المللی، کنترل ادعاهای تغذیه‌ای و پیشگیری از تقلب انجام می‌گیرد. آزمایشگاه‌های تخصصی با بهره‌گیری از تجهیزات مدرن و کارشناسان مجرب، خدمات آنالیز کمی و کیفی را با گزارش‌های مستند و قابل استناد ارائه می‌دهند. اجرای دقیق این آنالیزها، تضمین‌کننده کیفیت، ایمنی و اعتماد مصرف‌کنندگان به برند شما خواهد بود.